पुणे: कचरा, सुका कचरा किंवा पीक जाळणे ही एक वेगळी समस्या राहिलेली नाही, अलिकडच्या वर्षांत संपूर्ण शहराला या बेकायदेशीर कृत्यांचे विषारी परिणाम भोगावे लागत आहेत.तथापि, काही परिसर विशेषत: अशा सतत जळत असल्यामुळे त्यांच्या रहिवाशांसाठी हवेची गुणवत्ता लक्षणीयरीत्या खालावली आहे.उदाहरणार्थ, पुढील हंगामासाठी जमीन तयार करण्याचा कमी खर्चाचा आणि शॉर्टकट मार्ग म्हणून या वर्षीच्या नुकत्याच फेब्रुवारीमध्ये सुस सारख्या भागात जाळलेल्या पिकांचा परिणाम घ्या.“गेल्या महिन्यात सुसमध्ये शेतकऱ्यांनी स्वत: पीक जाळले होते. ते बहुतेक उरलेले भात पीक जाळतात कारण ते योग्य मार्गाने लावण्यासाठी पैसे गुंतवू इच्छित नाहीत किंवा गुरांसाठी चारा म्हणून दान करू इच्छित नाहीत. असे नाही की गावकऱ्यांना या पर्यायांची माहिती नाही. त्याऐवजी पीक जाळणे हे जलद आणि स्वस्त आहे,” सुरेश सासर, येथील शेतकरी स्पष्ट करतात.सासरच्या मते, सुसमधील जंगलातील आग ही आणखी एक मोठी चिंता आहे. मुख्यत्वे कोरड्या पानांचा समावेश असलेल्या ज्वलनशील पदार्थांमध्ये अंतर निर्माण करून ज्वाळांचा प्रसार रोखण्यासाठी वनविभागाकडे फायर लाईन्स नाहीत. उन्हाळ्याच्या हंगामात पुनरावृत्ती अधिक तीव्र होते.“यापैकी बहुतेक शेकोटी जंगली गवतापासून मुक्त होण्यासाठी हेतुपुरस्सर प्रज्वलित केली जाते. यातील बरीचशी जमीन खाजगी असल्याने, अधिकारी फार काही करू शकत नाहीत,” तो पुढे म्हणाला.परिणाम दीर्घकाळ टिकतात. पीक जाळताना धूर इतका तीव्र असतो की काही किमी दूर राहणाऱ्यांसाठीही हवेची गुणवत्ता चांगली नसते.“आजकाल श्वास घेणे अत्यंत कठीण झाले आहे. स्थानिक गृहनिर्माण सोसायट्यांनी अनेक वेळा एकत्र येऊन ग्रामपंचायतीकडे तक्रार केली, पण ती निष्फळ ठरली. या भागाच्या आजूबाजूला अनेक टेकड्या आहेत आणि त्याही माथ्यावर आगीच्या घटना घडत आहेत,” सुहास कल्याणी, व्यापारी आणि परिसरातील रहिवासी म्हणाले.म्हाळुंगेच्या शेजारीही अशीच परिस्थिती आहे. जवळपासच्या दोन कचरा डेपोवर कचरा जाळला जात असल्याचे रहिवाशांनी सांगितले आणि त्यात छोटे ढिगारे टाकले.बालेवाडी स्टेडियमच्या आसपास प्रदूषण वाढवणारे आणखी एक दैनंदिन स्त्रोत आहे.म्हाळुंगे येथील रहिवासी पवनजीत माने म्हणाले, “परिसरातील बेफाम बांधकामांमुळे आमच्या AQI समस्यांमध्ये भर पडत नाही, तर या साइटवरील कामगार कचरा जाळतात.”आयटी व्यावसायिक पुढे म्हणाले, “माझ्या सोसायटीपासून सुमारे 2 किमी अंतरावर एक कचरा डेपो आहे आणि तेथे टाकला जाणारा कचरा जवळजवळ प्रत्येक दिवशी आग लावला जातो. हवा जड असते आणि नेहमीच दुर्गंधी येते. मी ऑनलाइन अनेक तक्रारी केल्या आहेत ज्यासाठी पुणे महानगरपालिकेने (पीएमसी) तिकिटे वाढवली आहेत आणि नंतर जमिनीवर कोणतीही कारवाई न करता ती बंद केली आहेत.”
✍🏻मुख्य संपादक – अशोक अंभोरे
